İşlemsel yükselteçle toplayıcı devresi
Görsel 3.21’deki toplayıcı devresi eviren yülkseltece birden fazla giriş uygulanması ile oluşur. Girişlerin sayısı istenildiği kadar arttırılabilir, herhangi bir sınırlama yoktur. Her bir giriş için çıkış, RF direnciyle birlikte o girişin direncine bağlıdır. Devrede P1 ve P2 potansiyometreleriyle ayarlanan Vg1 ve Vg2 gerilimleri devredeki kazanç bir olduğundan girişler toplanarak çıkışa aktarılır. Girişler eviren girişten verildiğinden çıkış gerilimi, giriş gerilimlerinin toplamının tersidir. Tüm işlemsel yükselteçli devrelerde olduğu gibi toplayıcı devre çıkış gerilimi besleme gerilimini geçemez.
Görsel 3.21: İşlemsel yükselteçli toplayıcı devresi
MALZEME LİSTESİ
| Adı | Özelliği | Sembolü | Görünüşü | Miktarı |
| Opamp | 741(DIL-08 kılıf) | 1 adet | ||
| Direnç | 10k | 3 adet | ||
| Direnç | 22k | 1 adet | ||
| Direnç | 33k | 1 adet | ||
| Direnç | 47k | 1 adet | ||
| Direnç | 4,7k | 1 adet | ||
| Potansiyometre | 10k | 2 adet |
İŞLEM BASAMAKLARI
- Görsel 3.21’deki devreyi kurunuz.
- Voltmetreyi Vg1 ve Vg2 noktalarına bağlayınız.
- Vg1 ve Vg2 gerilimlerini sırasıyla Tablo 3.14’teki değerler olacak şekilde P1 ve P2 potansiyometreleriyle ayarlayınız.
- Vç noktasındaki gerilimleri ölçüp Tablo 3.14’e yazınız.
- Farklı RF direnç değerlerini kullanarak çıkışı gözlemleyiniz.
DEĞERLENDİRMELER
Tablo 3.14: Vç Gerilimini Ölçme
| Vg1 | Vg2 | Vç |
| 2 V | 1 V | |
| 4 V | 3 V | |
| 6 V | 5 V | |
| 8 V | 7 V |
SORULAR
- Vç neden hep negatif (-) çıkmaktadır?
- Vg2 noktasının potansiyometre ile bağlantısını kesilip işlemsel yükseltecin 4 numaralı bacağına bağlanırsa (-12 V verilirse) çıkış işareti ne olur?
- Görsel 3.21’de R1 ve R2 dirençleri 1k seçilirse eviren ve evirmeyen girişler için kazanç ne olur?
- Vç neden hep negatif (-) çıkmaktadır?
- “Vç” terimi, belirli bir devreye veya bileşene özgü değildir, bu nedenle hangi devre veya bileşen üzerinden bahsettiğinizi belirtmeniz gerekebilir. Genelde “Vç” terimi çıkış gerilimini ifade eder ve bir devrenin çıkışında elde edilen gerilimi temsil eder. Bu çıkış gerilimi, devrenin tasarımı ve uygulanan voltajlar gibi birçok faktöre bağlı olarak pozitif, negatif veya sıfır olabilir.
- Vg2 noktasının potansiyometre ile bağlantısını kesilip işlemsel yükseltecin 4 numaralı bacağına bağlanırsa (-12 V verilirse) çıkış işareti ne olur?
- Hangi işaretin çıkacağı, işlemsel yükseltecin yapılandırmasına, giriş sinyallerine ve besleme gerilimlerine bağlı olacaktır. Bu durumda, bir op-amp devresi veya işlemsel yükseltecin nasıl yapılandırıldığı belirleyici olacaktır. Genel olarak, işlemsel yükselteç birçok farklı amaç için kullanılabilir ve çıkış işareti verilen giriş sinyallerine bağlı olarak değişebilir.