Doğrunun Ucundaki Noktadan Dikme Çıkma (1. Yöntem)
Doğrunun ortasında değil de tam bitiş noktasında (ucunda) dikme çıkılması gerektiğinde, doğrunun dışına taşmadan dik açı oluşturmak için dış merkez ve çapı gören çevre açı kuralından yararlanılır.
Temrinin Amacı
- Doğrunun uç noktasından dış merkez yöntemiyle 90° dikme çıkmayı öğrenmek.
- Çemberde çapı gören çevre açının 90° olması geometrik kuralını teknik resimde uygulamak.
Kullanılan Araç ve Gereçler
- Pergel
- Cetvel
- 2H/HB Kalem
- Milimetrik Defter
Geometrik Parametreler ve Standartlar
| Parametre / Kural | Ölçü / Formül | Açıklama |
|---|---|---|
| Geometrik Teorem | Thales Çember Kuralı | Çapı gören çevre açı daima 90°’dir. |
| Merkez Noktası (M) | Doğrunun Dışında | A noktasının üzerinde yaklaşık 45° açıda rastgele bir merkez. |
İşlem Basamakları (Adım Adım Çizim)
- Doğrunun A Ucu: AB doğrusu çizilir ve dikme çıkılacak A uç noktası belirlenir.
- Dış Merkez (M): A noktasının biraz yukarısında ve sağında uygun bir M noktası seçilir.
- Yay Çizimi: Pergel M noktasına batırılır, MA mesafesi kadar açılır ve A noktasından geçen geniş bir yay çizilir. Bu yay AB doğrusunu C noktasında keser.
- Çap Doğrusu: C noktası ile M merkez noktası cetvelle birleştirilerek yayın diğer tarafına kadar uzatılır (D noktası bulunur, CD çaptır).
- Dikmenin Çizilmesi: D noktası ile başlangıçtaki A uç noktası cetvelle birleştirilir. AD doğrusu AB’ye tam 90° diktir.
Öğretmenin Notları ve Dikkat Edilecek Püf Noktaları
- C ve M noktalarından geçen çizginin tam merkezden geçtiğinden emin olun, aksi halde dik açıda sapma oluşur.
Temrin Değerlendirme Kriterleri (Ölçme ve Değerlendirme)
| Değerlendirme Kriteri | Puan Değeri |
|---|---|
| Sayfa düzeni, çerçeve ve temizlik | 20 Puan |
| Pergel açıklığı ve yay kesişim doğruluğu | 30 Puan |
| Çizgi kalitesi, netlik ve kalınlık standartlarına uyum | 30 Puan |
| Zamanı verimli kullanma ve temrini eksiksiz tamamlama | 20 Puan |
| TOPLAM | 100 Puan |
Doğrunun Ucundaki Noktadan Dikme Çıkma (1. Yöntem) Uygulama Videosu
Uygulama adımlarını, pergel hareketlerini ve çizim detaylarını aşağıdaki YouTube ders videomuzdan adım adım takip edebilirsiniz: