Röle enerji verildiğinde elektromıknatıs özelliği gösteren bir bobin içerir. Bu bobin 10Ω üzerinde bir dirence sahiptir. Bobin uçları dışında kalan diğer üç uç ise iki konumlu anahtardır. Bunlardan ortak uca (COM) bağlı palet, normalde kapalı kontakla (NC) temas halindedir. Bobin enerjilendiğinde paleti çeker ve enerji kesilene kadar palet normalde açık kontağa (NO) temas eder. Röle…
Görsel 1.1’deki devrede iki kutuplu iki konumlu (DPDT) röle kullanılmıştır. Başlatma butonuna basıldığında normalde açık kontaklar kapanır. Bobinin ikinci kutbu ledi yakarken birinci kutup röle bobinin toprak bağlantısı (GND) yapar. Başlatma butonundan elimizi çektiğimizde Röle bobini toprak bağlantısını durdurma butonu ve rölenin birinci kutbu üzerinden almaya devam edecektir. Bu işleme mühürleme denir. Kapalı konumda olan…
Görsel 1.1’deki devrede motorun A noktası rölenin birinci kutbunun normalde kapalı kontağından pozitif besleme alırken, B noktası rölenin ikinci kutbunun normalde kapalı kontağından toprak bağlantısı almaktadır. Yön değiştirme butonuna basıldığında röle kontakları konum değiştirecektir. Motorun A noktası rölenin ikinci kutbunun normalde açık kontağından toprağa bağlanırken, B noktası rölenin birinci kutbunun normalde açık kontağından pozitif besleme…
Transistörün iletime geçebilmesi için polarmalandırılması (bacaklarına uygun yönde ve miktarda gerilim verilmesi) gerekir. Görsel 1.1’de B1 butonu açık konumda olduğundan beyz polarması almayan TR1 transistörü kesimdedir. Butona basıldığında yaklaşık 0,7V eşik gerilimine ulaşan beyz polarması transistörü iletime geçirecektir. C-E arası kapalı anahtar gibi davranacak ve rölenin toprak bağlantısı sağlanmış olacaktır. Enerjilenen röle kontakları değiştirecek ve…
Görsel 1.1’deki NPN tipi transistörün iletime geçebilmesi için beyz gerilimin yaklaşık 0,7V eşik gerilimine ulaşması gereklidir. Potansiyometrenin orta ucu gerilim bölücü direnç olarak görev yapmaktadır. Potansiyometrenin orta ucu (aynı zamanda transistörün beyz ucudur) A noktasına yaklaştıkça üzerine düşen gerilim artmaktadır. Bu gerilim eşik (threshold) gerilime ulaştığında transistör iletime geçerek transistörün kollektör – emiter arası kapalı…
Görsel 1.1’deki devrede butona basıldığı anda beyz polarması 0V olan TR1 transistör kesime gidecek ve led sönecektir. Elimizi butondan çektiğimizde kondansatör R1 ve potansiyometre üzerinden şarj olmaya başlayacaktır. Kondansatör gerilimi yaklaşık 0,7V’a yükseldiğinde transitör iletime geçecek, röle enerjilenecek ve led yanacaktır. Potansiyometreyi B konumuna yaklaştırdıkça kondansatör daha yavaş dolacak, transistörün iletime geçmesi ve ledin yanması…
Görsel 1.1’deki devrede butona basıldığı anda beyz polarması 0V olan TR1 transistörü kesime gidecektir. C-E arası açık anahtar gibi davranan TR1 transistörü TR2 transistörünün toprak bağlantısını kesecektir. R2 üzerinden doğru polarmalandırılan TR2 transistörü iletime geçecek, röle enerjilenecek ve led yanacaktır. Elimizi butondan çektiğimizde kondansatör R1 ve potansiyometre üzerinden şarj olmaya başlayacaktır. Kondansatör gerilimi yaklaşık 0,7V’a…
Schmitt Trigger devresi iki eşik gerilimine sahip (histeresis) karşılaştırıcı bir devredir. AC veya karışık analog sinyali (değişken gerilimi) çıkışta ya yüksek seviye (dijital 1) ya da düşük seviye (dijital 0) olarak veren dönüştürücüdür. TR1 ile TR2 birbirlerini tersleyerek çalışmaktadır. Biri iletimdeyken diğeri kesimdedir. R1 ve R2 direnç değerleri Vg1 ve Vg2 eşik gerilimlerinin değeri belirler….
Görsel 1.1’deki devrede buton basılı değilken p kanal jfet (TR1) iletimde, TR2 transistörü kesimde ve led sönüktür. Butona basıp elimizi çektiğimizde kondansatör kaynak gerilimi olan 12V’a şarj olmuştur. Ters polarma olan JFET kesime giderken pozitif beyz polarması alan TR2 iletime geçecek ve led yanacaktır. Kondansatörün pot ve R1 üzerinden boşalacaktır. Eğer pot A noktasına yakınsa…
Mosfet’in sağlamlığını kontrol etmek için aşağıdaki adımları ve devreleri kullanabilirsiniz. Görsel 1.1: Mosfet sağlamlık kontrolü Görsel 1.1: N kanal mosfet sağlamlık kontrolü Görsel 1.3: P kanal mosfet sağlamlık kontrolü MALZEME LİSTESİ Adı Özelliği Sembolü Görünüşü Miktarı Mosfet Irfz44N (TO-220 kılıf) 1 adet Mosfet Irf9z24npbf (TO-220 kılıf) …
Görsel 1.1’deki devrede potansiyometre orta ucunu B noktasından A noktasına doğru yaklaştırdığımızda G noktasındaki (mosfet gate ucu) gerilim artacaktır. Gate gerimi arttıkça mosfetin D-S arası akımı artacak ve motor daha hızlı dönecektir. Görsel 1.1: Mosfet ile dc motor hız kontrol MALZEME LİSTESİ Adı Özelliği Sembolü Görünüşü Miktarı Mosfet Irfz44N (TO-220 kılıf) 1…
Görsel 1.1’deki devrede köprü diyotlarla doğrultma yapılmıştır. R1, R2 gerilim bölücü dirençlerle ve 12V zener ile IGBT’nin gate ucu 12V ile beslenmektedir. Optokuplörden girişinden verilen PWM sinyaline göre iletime geçerek IGBT’nin gate ucunun 0V, kesime giderek de IGBT’nin gate ucunun 12V olmasını sağlamaktadır. Görsel 1.3’te bir saykıldaki iletim ve kesim süreleri gösterilmektedir. IGBT’nin bir saykıldaki…
Amaç: Tristörü DC’de Tetikler Görsel 1.1’deki devrede S1 anahtarı kapatılır. Ardından B1 butonuna basıp elimizi çektiğimizde gate tetiklemesi alan tristör iletime geçer ve led yanar. Tristörün bir kere tetiklenmesi iletimde kalması için yeterlidir. Tristörü kesime götürmek için S1 anahtarı açılır. Görsel 1.1: Tristörün DC’de Tetiklenmesi MALZEME LİSTESİ Adı Özelliği Sembolü…
Görsel 1.1’deki devrede S1 anahtarı kapatılır. Ardından B1 butonuna basılır. Gate tetiklemesi alan tristör iletime geçer ve led yanar. Tristörü kesime götürmek için tristörün A-K uçlarına paralel bağlı B2 butonuna basılır. Tristör kesime gider ancak elimizi butondan çekene kadar buton üzerinden toprak bağlantısı alan led yanmaya devam edecektir. Elimizi butondan çektiğimiz zaman led de sönecektir….
Görsel 1.1’deki devrede S1 anahtarı kapatılır. Tristörün A-K arası AC sinyalin pozitif alternanslarında doğru polarma olur. Aynı pozitif alternanslarda gate tetikleesi alan tristör AC gerilimin sadece pozitif alternanslarında iletimde olacak ve lamba yarım güçte çalışacaktır. Görsel 1.2’deki devrede kondansatörün dolma süresi değiştikçe tristörün gate tetikleme gerilimine ulaşma süresi değişecektir. Potansiyometre ile bu değişim ayarlanarak tristör…
Görsel 1.51’deki devreye enerji uygulandığında geyt tetiklemesi almayan triyak kesimdedir. B1 butonuna basıldığında geyt tetiklemesi alan triyak iletime geçer ve lamba yanar. B1 butonunundan el çekildiğinde triyak iletimde kalmaya devam eder. DC’de triyak tristör gibi çalışır. Görsel 1.1: Triyak’ın DC’de Tetiklenmesi MALZEME LİSTESİ Adı Özelliği Sembolü Görünüşü Miktarı …
Görsel 1.1’deki devrede C1 kondansatörü R1 ve potansiyometre üzerinden şarj olmaktadır. C1 gerilimi (B noktası) diyak tetikleme gerilimine ulaştığında gate polarması alan triyak iletime geçecek ve lamba yanacaktır. C1 kondansatörünün diyağın tetikleme gerilimine ulaşma süresi potansiyometre ile ayarlanarak faz kaydırma gerçekleştirilmektedir. Triyak ve diyak AC sinyalin her iki alternansında da iletime geçebilmektedir. Diyağın iletime geçme…
