İşlemsel yükselteçle türev alıcı devre
Türev alıcı devre girişine uygulanan üçgen dalga sinyalini çıkışta kare dalga sinyali olarak veren devredir. Türev alıcı devre aynı zamanda bir eviren yükselteçtir. Türev alma işlemini C1 kondansatör yapmaktadır. Giriş sinyalinin yükselen eğiminde çıkış negatif iken giriş sinyalinin alçalan eğiminde çıkış pozitiftir. Yüksek frekanslarda C1 kondansatörü kısa devre gibi davranır ve kazanç çok yükselir. Kazancın yüksek olması çıkışta sinyalin bozulmasına neden olur. Bunu önlemek için kondansatöre seri bir giriş direnci konur. Bu direnç eviren yükselteçteki kazanç sınırlama direnciyle aynı görevi yapar.
Görsel 3.24: İşlemsel yükselteçli türev alıcı devresi
MALZEME LİSTESİ
| Adı | Özelliği | Sembolü | Görünüşü | Miktarı |
| Opamp | 741(DIL-08 kılıf) | 1 adet | ||
| Direnç | 1k | 1 adet | ||
| Direnç | 10k | 1 adet | ||
| Kondansatör | 10nf/16V | 1 adet |
İŞLEM BASAMAKLARI
- Görsel 3.23’deki devreyi kurunuz.
- Sinyal jeneratörünü Vg noktasına bağlayınız. Vg noktasından 1 Vpp – 1 KHz’lik üçgen dalga sinyal uygulayınız.
- Osilaskobu Vç noktasındaki bağlayıp çıkış sinyalini genliğini Tablo 3.15’e yazınız, giriş ve çıkış sinyallerini ayrılan yerlere çiziniz.
- Giriş sinyalinin frekansını 4 KHz olarak ayarlayanız. Çıkış sinyalinin genliğini Tablo 3.15’e yazınız.
- Giriş sinyalinin frekansını 10 KHz olarak ayarlayanız. Çıkış sinyalinin genliğini Tablo 3.15’e yazınız.
DEĞERLENDİRMELER
Tablo 3.15: Vç Genliğini Ölçme
| Vg | Vç |
| 1 Vpp – 1 KHz | |
| 1 Vpp – 4 KHz | |
| 1 Vpp – 10 KHz |
SORULAR
- Kondansatör hangi durumda direnç gibi davranır? Kapasitif reaktans ( Xc )nedir?
- Frekans arttıkça çıkış genliği neden artmaktadır?
- Türev alıcı devre tüm frekanslarda çalışır mı?