Hartley osilatör

nasıl etkiler? LC osilatör devrelerinden olan Hartley osilatör rezonans frekansını ve faz kaymasını belirleyen kondansatör ve bobinden oluşan geri besleme devresine sahiptir. Görsel 4.3’teki devrede yükselteç olarak transistör kullanılmıştır. Yüksek frekanslarda kaliteli sinüs dalgası sinyalleri üretebilen bu osilatörlerde yükselteç olarak genellikle transistör tercih edilir. Devrenin osilasyon frekansı birbirine seri bağlı L1 ve L2 bobini ile onlara paralel bağlanmış olan C1 kondansatörüne bağlıdır. LC devresi pozitif geri beslemeyi oluşturarak osilasyonun sürekli olmasını sağlar. R1-R2 dirençleri yükselteç olarak kullanılan TR1 transistörünün beyz polarmasını sağlayan voltaj bölücü dirençlerdir. C2 kondansatörü, emiter direncinin bypass kondansatörüdür. C5 ise çıkış kuplaj kondansatörüdür.

Görsel 4.3: Hartley osilatör devresi

                MALZEME LİSTESİ

Adı	Özelliği	Sembolü	Görünüşü	Miktarı
Transistör	BC548 (TO-92 kılıf)			1 adet
Direnç	2,2kΩ			1 adet
Direnç	5,6kΩ			1 adet
Direnç	10kΩ			1 adet
Direnç	33kΩ			1 adet
Kondansatör	4,7nf/16V			1 adet
Kondansatör	10nf/16V			2 adet
Kondansatör	100nf/16V			2 adet
Bobin	4,7µH			1 adet
Bobin	56µH			1 adet

 

                İŞLEM BASAMAKLARI

1. Görsel 4.4’deki devreyi kurunuz.
2. Osiloskobu Vç noktasına bağlayınız.
3. Devreye enerji veriniz.
4. Çıkış sinyalinin frekansını ve genliğini ölçüp Tablo 4.4’e yazınız, çıkış sinyalini ayrılan yere çiziniz.

 

                DEĞERLENDİRMELER

Tablo 4.3: Hartley osilatör devresi

Frekans	Gerilim

 

                SORULAR

1. Devrenin çalışma frekansını hesaplayınız.
2. Tank devresi nedir, nasıl çalışır, araştırınız.
3. Besleme gerilimindeki bir değişiklik, çıkış sinyalini
4. LC osilatörlerde yükselteç olarak işlemsel yükseleteç yerine neden transistör tercih edilir? Araştırınız.

 

 

 

devrenin çalışma frekansını hesaplamak için devrenin tam olarak ne olduğu ve hangi prensiplere dayandığı gibi belirli detaylar gereklidir. Tank devresi, osilatörlerde yaygın olarak kullanılan bir terimdir ve genellikle LC (indüktör ve kondansatör) devrelerini ifade eder. Bu devreler, belirli bir frekansta titreşim üretmek için indüktör ve kondansatör gibi elemanları kullanan devrelerdir.

LC devrelerinde, indüktör (L) ve kondansatör (C) elemanları, birbirleriyle etkileşime girerek rezonansın oluşmasını sağlar. Tank devresi olarak bilinen bu yapı, belirli bir frekansın titreşimini sağlar. Bu devreler, radyo frekansı osilatörlerinden elektrikli müzik aletlerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.

İşlemsel yükselteçlerin yerine transistörlerin tercih edilme sebepleri arasında birkaç faktör bulunabilir:

1. Maliyet ve Basitlik: Transistörler, işlemsel yükselteçlere kıyasla genellikle daha düşük maliyetlidir. Ayrıca, bazı basit osilatör devrelerinde transistörlerin kullanılması, devre tasarımını daha basit hale getirebilir.
2. Özelleştirilebilirlik: Transistörler, devre tasarımına daha fazla esneklik ve özelleştirme imkanı sunabilir. Farklı transistör tipleri ve konfigürasyonları, farklı osilatör yapıları ve frekansları oluşturmak için kullanılabilir.
3. Kolaylık ve Uygunluk: Bazı durumlarda, transistörler daha kolay elde edilebilir olabilir ve belirli bir uygulamaya uygun olabilir.

Bu sebepler, belirli bir uygulamada neden transistörlerin işlemsel yükselteçlerin yerine tercih edildiğine bağlı olarak değişebilir. Özellikle frekans, güç gereksinimi ve devre tasarımının karmaşıklığı gibi faktörler bu tercihi etkileyebilir. Devrenin çalışma frekansını hesaplamak için devre şeması veya bileşen değerleri gibi daha spesifik bilgiler gerekebilir. Bu bilgilere sahipseniz, frekans hesaplama işlemine yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.