TS EN ISO 128-2 Çizgi Çalışmaları Temrini
Teknik resimde her çizgi türünün kendine has bir anlamı ve evrensel bir mühendislik standardı vardır. Çizgiler, bir parçanın görünen yüzeylerinden görünmeyen iç detaylarına, simetri eksenlerinden ölçü sınırlarına kadar her bilgiyi taşır. Bu temrin çalışmasında TS EN ISO 128-2 standardına göre çizgilerin kalınlıkları, tipleri ve doğru çizim yöntemleri adım adım incelenmektedir.
Temrinin Amacı
- TS EN ISO 128-2 standardına uygun standart çizgi tiplerini (sürekli kalın, sürekli ince, kesik, noktalı kesik vb.) öğrenmek.
- Kalın çizgi ile ince çizgi arasındaki 1:2 altın oran kuralını (d_kalın = 2 × d_ince) kavramak.
- T cetveli ve gönyeler yardımıyla yatay, dikey ve 30°-45°-60° açılı paralel çizgileri eşit aralıklarla çekebilme becerisi kazanmak.
- Çizgi birleşimlerinde, köşelerde ve kesişim noktalarında hata yapmadan temiz teknik çizim alışkanlığı edinmek.
Kullanılan Araç ve Gereçler
- Milimetrik veya Düz A4 Teknik Resim Kağıdı / Defteri
- T Cetveli veya 30 cm Çelik / Plastik Cetvel
- 45° ve 30°-60° Teknik Resim Gönyeleri
- 0.5 mm Kurşun Kalem (HB: Kalın çizgiler için, 2H: İnce ve eksen çizgileri için)
- Yumuşak, leke bırakmayan teknik resim silgisi
Geometrik Parametreler ve Standartlar
| Parametre / Kural | Ölçü / Formül | Açıklama |
|---|---|---|
| Sürekli Kalın Çizgi (A Tipi) | 0.50 mm (veya 0.70 mm) | Parçaların görünen kenarları ve çevre çizgileri. |
| Sürekli İnce Çizgi (B Tipi) | 0.25 mm (veya 0.35 mm) | Ölçü çizgileri, ölçü bağlama çizgileri, kılavuz ve tarama çizgileri. |
| Kesik İnce Çizgi (F Tipi) | 0.25 mm (veya 0.35 mm) | Görünmeyen kenar ve çevreler (Çizgi: 12d, Boşluk: 3d). |
| Noktalı Kesik Çizgi (G Tipi) | 0.25 mm (veya 0.35 mm) | Eksenler ve simetri çizgileri (Çizgi: 24d, Boşluk: 3d, Nokta: <= d). |
| 1:2 Altın Oran Kuralı | d_kalın = 2 x d_ince | Kalın çizgi ince çizginin tam iki katı kalınlıkta olmalıdır. |
İşlem Basamakları (Adım Adım Çizim)
- Sayfa Düzeni ve Çerçeve: Sayfanın kenarlarından 1 cm boşluk bırakarak dış çerçeveyi sürekli kalın çizgiyle oluşturun.
- Yatay Çizgi Alıştırması: Cetvelinizi sabit tutarak yukarıdan aşağıya doğru 10 mm aralıklarla sürekli kalın ve sürekli ince çizgileri ardışık olarak çizin.
- Dikey Çizgi Alıştırması: T cetveli üzerine gönyenizi oturtarak soldan sağa doğru dik çizgiler çekin.
- Açılı Çizgiler (45° ve 30°-60°): Gönyenizin hipotenüs ve dik kenarlarını kullanarak 45° ve 60° açılı paralel çizgiler oluşturun.
- Kesik ve Eksen Çizgileri: Kesik çizgilerde çizgi ve boşluk boylarını eşit tutun; eksen çizgilerinin parça dışına 2-3 mm taşmasına dikkat edin.
Öğretmenin Notları ve Dikkat Edilecek Püf Noktaları
- Çizgi çekerken kalemi hareket yönüne doğru yaklaşık 60°-75° eğik tutun ve kendi ekseni etrafında hafifçe döndürün; bu sayede kalem ucu tek taraflı aşınmaz ve çizgi kalınlığı sabit kalır.
- Kalın çizgilerde kalemi bastırmak yerine daha yumuşak (HB/B) uç, ince çizgilerde ise daha sert (2H/H) uç tercih edin.
- Gönyelerinizi kağıt üzerinde kaydırırken sürtünmeyi azaltmak için gönyenin altına temiz bir kağıt koyabilirsiniz.
Temrin Değerlendirme Kriterleri (Ölçme ve Değerlendirme)
| Değerlendirme Kriteri | Puan Değeri |
|---|---|
| Sayfa düzeni, çerçeve ve temizlik | 20 Puan |
| Pergel açıklığı ve yay kesişim doğruluğu | 30 Puan |
| Çizgi kalitesi, netlik ve kalınlık standartlarına uyum | 30 Puan |
| Zamanı verimli kullanma ve temrini eksiksiz tamamlama | 20 Puan |
| TOPLAM | 100 Puan |
TS EN ISO 128-2 Çizgi Çalışmaları Temrini Uygulama Videosu
Uygulama adımlarını, pergel hareketlerini ve çizim detaylarını aşağıdaki YouTube ders videomuzdan adım adım takip edebilirsiniz:
