Kumpas
Kumpas (Vernier Caliper), mekanik, elektrik-elektronik ve endüstriyel atölyelerde dış çap, iç çap ve derinlik ölçümlerinde milimetrenin yüzde biri veya onda biri hassasiyetinde ölçüm yapmayı sağlayan temel ölçme aletidir.
Bu sayfada yer alan 0,05 mm hassasiyetli interaktif kumpas simülatörü ile hem kumpasın hareketli çenesini serbestçe sürükleyerek ölçüm mantığını keşfedebilir hem de “Alıştırma / Test” moduna geçerek rastgele iş parçalarını ölçüp kendinizi sınayabilirsiniz.
0,05 mm Verniyerli Kumpas Nasıl Okunur?
0,05 mm hassasiyete sahip bir metrik kumpasta ana cetvel üzerindeki her çizgi 1 mm‘dir. Verniyer (hareketli çene) üzerindeki 39 mm’lik uzunluk 20 eşit parçaya bölünmüştür (39 / 20 = 1,95 mm). Ana cetveldeki 2 mm ile verniyerdeki 1,95 mm arasındaki 0,05 mm fark, aletin hassasiyetini oluşturur.
Verniyerin (hareketli çene) 0 çizgisinin solunda kalan ana cetveldeki son tam çizgiyi okuyun. Örneğin 0 çizgisi 12 ile 13 mm arasındaysa değer 12 mm‘dir.
Verniyer çizgilerinden hangisinin ana cetveldeki herhangi bir çizgiyle tam olarak aynı hizaya (çakıştığına) bakın. Çakışan çizginin sıra numarasını 0,05 ile çarpın. (Örn: 7. çizgi çakışıyorsa 7 × 0,05 = 0,35 mm).
Ana cetvelden okunan tam milimetre ile verniyer payını toplayın:
12 + 0,35 = 12,35 mm.
Kumpas Kullanırken Dikkat Edilecek Kurallar
- Sıfır Ayarı Kontrolü: Kumpas çeneleri tamamen kapatıldığında ana cetvelin 0 çizgisi ile verniyerin 0 çizgisi tam olarak üst üste gelmelidir.
- Aşırı Baskı Uygulamayın: Çeneleri iş parçasına temas ettirirken kumpasın bükülmemesi ve parçanın ezilmemesi için hafif bir temas kuvveti yeterlidir.
- Bakış Açısı (Paralaks Hatası): Çakışan çizgiyi tespit ederken kumpasa tam dik açıdan (90 derece) bakılmalıdır; aksi takdirde yanılma payı oluşur.
